SEDEF HASTALIĞI NEDİR ?

Diğer adı psoriasis olan sedef hastalığı, kronik seyirli ve hastalığı tamamen ortadan kaldırıcı tedavisi olmayan bir hastalıktır. Cilt hücrelerinin normalden bir kaç kat daha hızlı çoğalmasına neden olan bir cilt bozukluğudur. Ciltte en sık dirsek, diz, saçlı deri, el ve ayaklarda , kırmızı zeminde kepeklenme ile seyreden değişik büyüklükte lezyonlar ile karakterizedir.

Tam olarak hastalığın nedeni bilinmemektedir. Genetik olabildiği gibi aşırı üzüntü, stres ve depresyon sahibi insanlarda sedef hastalığı görülme oranı daha yüksektir. Bağışıklık siteminin zayıflaması, aşırı alkol ve sigara kullanımı ve yüksek kilo da hastalığı tetikleyici unsurlar arasındadır. Bunlara ek olarak iyodit, antimalaryal, beta bloker ve yüksek tansiyon ilaçlarını yan etkisi olarak da sedef hastalığı görülebilir.

SEDEF HASTALIĞI BULAŞICI MIDIR ?

 Sedef hastalığı herhangi bir virüs ve enfeksiyondan kaynaklanmadığı için bulaşıcı değildir.

BELİRTİLERİ NEDİR ?

Bireyin sahip olduğu türe göre belirtiler değişiklik gösterebilir. En yaygın belirtileri ;

  • Deride pulanma, döküntü,kaşıntı.
  • Pullanma ile seyreden kızarılıklık.
  • Ciltte kuruluk,yanma hissi.
  • Sıklıkla diz, dirsek, saçlı deri ve  genital  bölgede görülür. 
  • Kafa derisi üzerinde kepeklenme.

SEDEF HASTALIĞI ÇEŞİTLERİ NELERDİR ?

Plak tipi

En yaygın görülen türdür, her 10 sedef hastasının 8 ya da 9 unda gözlemlenir. Beyaz sedefli pullarla kaplı kırmızı lezyonlardır. Genelde dirseklerde, dizlerde, kafa derisinde ve belde görülür.

Guttat

Çoğunlukla ergenlik döneminde ve çocuklarda görülür. Küçük, pembe- kırmızı, ayrı ayrı lekelerdir ve deriden kabarık şekilde görülür. Gövdenin üst yarısında, kol ve bacakların gövdeye yakın kısmında görülür.

Eritrodermik

Vücudun %80 ine yakın hatta fazla bir bölümünü kaplar. Sedef hastalığının en şiddetli tipidir. Yaygın görülmeyen bir türdür. Her 100 sedef hastasından 1 ya da 2 kişide gözlemlenebilir. Yüz ve tırnaklarda dahil görülebilir. İltahaplı bir türdür.

Püstüler

Bu tür 2 çeşittir ; Vücudun belli ya da büyük bir bölümünü kaplayabilir.

Palmoplantar püstüler: El içinde veya ayaktabanında gözlemlenebilir.

Yaygın püstüler : Kıvrım bölgelerinde gözlemlenebilir. Hastalığın takibi hastaneye yatırılarak yapılabilir.

Eklemlerin sedef hastalığı ( Sedef romatizması)

Eklemlerde ağrı, şişlik, kızarıklık ve hareket etmekte zorluk görülür. Eklemlerde yıkıma neden olup geri dönülmez bir sakatlığa neden olabilir. Bir çok hastada cildin başka bir bölümünde de sedef görülmektedir. Özellikle sabah saatlerinde tutulma ile uyanabilirler.

Tırnak değişikliği

Tırnakta çukurlaşma görülür.Tırnağın bir bölümünde kayıp oluşabilir.

Inverse

Kasık bölgelerinde, koltuk altında, cinsel organda, meme altlarında kalçadaki diğer kıvrımlı bölgelerde görülebilmektedir. Diğer egzama türleri ile karıştırılmaktadır. Kızarıklık gözlemlenir.

SEDEF HASTALIĞI NEDEN OLUR ?

Sedef hastalığı karaciğerde oluşan bir rahatsızlıktan kaynaklanabilir. Genetik yatkınlıklarda önemli bir rol oynar. Kişinin ebeveynlerinde ya da akrabalarında sedef olan herhangibi bir bireyde sedef hastalığı gözlemlenebilir.

Bunların dışında kişi kötü besleniyorsa, D vitamini yetersizliği, protein sindirim güçlüğü, anormal ince bağırsak geçirgenliği , dermis ve epidermiste artan T kan hücresi varsa, kişi aşırı üzüntü yaşıyor sürekli stres altında kalıyorsa sedef hastası olmaya yatkındır.

SEDEF HASTALIĞINA NE İYİ GELİR? NE ZARARLIDIR ?

Sedef hastaları sağlıklı bir diyet izlemelidir. Bahartlı yiyeceklerden kaçınılmalıdır aksi taktirde hastalığı tetikleyebilir, şiddetlenebilir. Kesinlikle stresten, kaygıdan, üzüntüden uzak durulmalıdır.

İyi nemlendirilmiş bir cilt sedef hastalığının azalmasında etkili rol oynar. Özellikle kış aylarında cilt daha fazla kuruduğundan yoğun nemlendirici etkisi olan kremler tercih edilmelidir. Örneğin vazelin en kolay ulaşabilceğiniz nemlendiricidir ve oldukça etkilidir. Bir diğer önereceğimiz yoğun nemlendirici özelliğine sahip kremi burdan alabilirsiniz.

Ayrıca deniz suyu ve güneşte hastalıkta çoğu zaman olumlu bir sonuç vermektedir.

SEDEF HASTALIĞININ TEDAVİSİ NEDİR ?

Tam anlamıyla tedavi edilemeyen sedef hastalığını en azından yatıştırmak için tedavi edilmeye çalışılır.Kortizonlu kremler bu tedavinin en yaygın olanıdır.

Topikal tedavi yönteminde derideki pullar giderilmeye çalışılır. Tedavi kremler ve losyonlarla yapılır.

Fototerapi sedefi şiddetli geçiren hastalara uygulanır. Sistemik ilaçlar eşliğinde tedavi sürdürülür. Fototerapi, hastanın doktor gözetiminde, düzenli ve seanslar halinde derinin ultraviyole ışınlarına maruz bırakılmasıdır.

3 çeşit güneş ışını vardır. Bunlar UVA, UVB ve UVC dir. Deri hastalıklarının tedavisinde UVB ışını veya ağızdan ilaç alınarak UVA ışını kullanılır.Bu tedavinin etkinliğini arttırmak için topikal kremler kullanılabilir.Derinin yumuşak ve nemli tutulması önemlidir.

Dilara Alan

Gezmek ve eğlenmek hayat tarzımı yansıtıyor, ben de burada paylaşıyorum.